“Στο Μάρνη!”(Παρίσι, 4 Σεπτεμβρίου 1914)

l_0f9d8939ac1e9a188ff7b73e68df5ab7Κάποια στιγμή στην αρχή της διαβούλευσης(1) της νέας ελληνικής κυβέρνησης με τους Ευρωπαίους εταίρους και δανειστές πιθανολογούσα πως όλα είχαν σχεδιαστεί ήδη στο χαρτί κι εμείς απλά παρακολουθούσαμε τους ηθοποιούς να παίζουν το έργο τους μπροστά στο κοινό. Μου φαινόταν, βλέπετε, αδιανόητο:

  • μια κυβέρνηση εν αναμονή (όπως ήταν ο ΣΥΡΙΖΑ πριν ακόμη προκηρυχθούν οι πρόωρες εκλογές) να μην είχε ανοίξει διαύλους επικοινωνίας με τους Ευρωπαίους πριν ακόμη αναλάβει επίσημα τη διακυβέρνηση της χώρας προκειμένου οι εκατέρωθεν συστάσεις να έχουν δοθεί έγκαιρα και να ξέρει ο καθένας τι καπνό φουμάρει ο άλλος.
  • να μην υπήρχε ένα, έστω, προσχέδιο μιας νέας συμφωνίας που η νέα κυβέρνηση θα πρότεινε στους Ευρωπαίους σε αντικατάσταση του υπάρχοντος, πολιτικά “τελειωμένου”, Μνημονίου, προκειμένου να ξεκινήσουν οι διαπραγματεύσεις το ταχύτερο δυνατό.
  • να μην είχε γίνει ένα υποτυπώδες brainstorming ώστε να εξεταστούν τα πιθανότερα έστω σενάρια και να έχει διαμορφωθεί ένα υποτυπώδες σχέδιο αντιμετώπισης μιας (πιθανής, μη γελιόμαστε) κρίσης τόσο εντός όσο κι εκτός Ελλάδας.
  • να μην είχε αποφασιστεί ποιος θα κάνει κουμάντο και σε τι, καθώς επίσης και πώς η ηγετική ομάδα του κυβερνητικού συνασπισμού θα χειριζόταν τις όποιες εσωκομματικές αντιδράσεις (κοινό μυστικό ήταν πως στα σίγουρα θα υπήρχαν) τόσο στο εσωτερικό του ΣΥΡΙΖΑ όσο και στη Βουλή.

Αυτό που δεν υπολόγισα – ανεπίτρεπτο! – είναι πως ο γνωστός αφορισμός του Αϊνστάιν(2) υποχρεώνει κάθε σοβαρή ανάλυση να συνυπολογίζει την ανθρώπινη βλακεία ως εν δυνάμει αποφασιστική παράμετρο. Έσφαλα λοιπόν κι οφείλω να το παραδεχτώ δημοσίως. Δεν υπολόγισα πως στο πανευρωπαϊκό ανέβασμα του σαιξπηρικού “Βασιλιά Ληρ” (δεν είναι άστοχη η παρομοίωση αν αναλογιστεί κανείς το διακύβευμα τόσο για τον ελληνικό όσο και για τους υπόλοιπους λαούς της Ευρώπης) η ελληνική πλευρά θα συμμετείχε με έναν μπουλούκι που περιοδεύει στα χωριά παίζοντας “Γκόλφω”(3). Δεν βλέπουμε λοιπόν ένα «στημένο» ντέρμπυ μα μια πραγματική, σκληρή αντιπαράθεση.

Στο Eurogroup της 16ης Φεβρουαρίου δεν είδα κάποια ελληνική ήττα. Ούτε είδα κάποιον Ευρωπαϊκό εκβιασμό. Και δεν είδα ούτε κάποια Γερμανική εκδικητική μανία. Είδα όμως την προσπάθεια της ηγεσίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης να προσπαθεί απεγνωσμένα να πάρει μια απασφαλισμένη χειροβομβίδα από τα χέρια ενός παιδιού που δεν ξέρει πώς να την χρησιμοποιήσει, προκειμένου εκείνη να μην πέσει στα χέρια της μόνης πραγματικά επικίνδυνης συνιστώσας αυτή τη στιγμή στην Ευρώπη: του ευρωσκεπτικιστικού, ξενοφοβικού, εθνικιστικού ρεύματος που για πρώτη φορά μεταπολεμικά έχει αποκτήσει πανευρωπαϊκή διάδοση και βρίσκεται πλέον στον προθάλαμο της κυβερνητικής εξουσίας σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες.

Εθελοτυφλεί η ελληνική κυβέρνηση όταν φαντασιώνεται δήθεν “προοδευτικά πλειοψηφικά ρεύματα” σε μια ήπειρο που είναι σήμερα σοκαρισμένη από τις εν ψυχρώ δολοφονίες “στο όνομα του Ισλάμ” στη Γαλλία και τη Δανία, πολύ περισσότερο όταν οι δράστες γεννήθηκαν, μεγάλωσαν κι έγιναν τζιχαντιστές στην “πολιτισμένη”, “ανεκτική”, “καλοταϊσμένη” Ευρώπη… Κι ανεπίτρεπτα επιπόλαιη όταν ενώ ανοίγει το τεράστιο θέμα της εγκατάλειψης της καταστροφικής προτεσταντικής “λιτότητας” σε μια υφεσιακή Ευρωζώνη το διαχειρίζεται ακόμη και τώρα ως μια κουβεντούλα μεταξύ τυρού κι αχλαδιού, χωρίς ένα υποτυπώδες έστω προσχέδιο μιας ρημάδας πρότασης η οποία μπορεί να βγάλει τη συζήτηση από το επίπεδο μιας ανούσιας ανταλλαγής “προβληματισμών” και “ιδεών” και να τη φέρει στο πεδίο της ουσιαστικής πολιτικής αντιπαράθεσης.

Η ασάφεια κι η ελαφρότητα με την οποία η ελληνική κυβέρνηση αντιμετωπίζει ακόμα και σήμερα ένα τόσο σοβαρό θέμα είναι ανεπίτρεπτα απαράδεκτη, με ένα τρόπο ακόμη και προσβλητική τόσο για εκείνους που την εμπιστεύτηκαν με την ψήφο τους όσο και για εκείνους στους οποίους υποτίθεται πως προσπαθεί να την επικοινωνήσει. Εγώ χτες δεν είδα “κακούς δράκους” να επιχειρούν να κάνουν μια μπουκιά τον “Γιάνη μας”. Είδα ηγεσίες τρομοκρατημένες, και γι’αυτό εκνευρισμένες, από το ενδεχόμενο να μένει ανοικτός ο ασκός του Αιόλου για πολύ και να αρχίσουν να ξεπετάγονται μία-μία από μέσα οι θύελλες. Οι Ευρωπαίοι θέλουν να κλείσει το θέμα “χτες” και βλέπουν την ελληνική κυβέρνηση στον κόσμο της…

Το άλλο που παρατήρησα είναι η αφύπνηση – για τα καλά, δυστυχώς – των προαιώνιων φόβων και συμπλεγμάτων των Γερμανών. Και δεν αναφέρομαι στις χαζομάρες που ακούγονται περί “εκδικητικότητας” εναντίον μας. Αναφέρομαι στην αποστροφή των Γερμανών σε παρατεταμένες αντιπαραθέσεις, μιας και ποτέ στην ιστορία τους δεν βγήκαν νικητές από αναμετρήσεις που εξελίχθηκαν σε “πολέμους φθοράς”. Και στον φόβο τους πως για άλλη μια φορά θα συγκροτηθεί ένα ευρωπαϊκό “αντιγερμανικό” μέτωπο που τους υποχρεώσει σε μια νέα ευρωπαϊκή ήττα όπως εκείνη του 1918, σε μια νέα “συνθήκη των Βερσαλλιών” που θα τους υποχρεώνει να πληρώσουν το κόστος ενός ακόμη ευρωπαϊκού “πολέμου” (οικονομικού, αυτή τη φορά), και σε έναν νέο ακραίο εθνικιστή ηγέτη – η παραγωγή τους είναι δυστυχώς ανεξάντλητη… – που θα οδηγήσει ξανά τους Γερμανούς σε έναν αγώνα “επιβίωσης” εναντίον όλων.

(Κάποιος πρέπει να εξηγήσει στο εκάστοτε ζωντόβολο που εμφανίζει τη Μέρκελ και τον Σόιμπλε με ναζιστικές στολές στο Σύνταγμα για να κάνει πλακίτσα στις τηλεοπτικές κάμερες πως δεν έχει την παραμικρή ιδέα με τι δαίμονες του γερμανικού μυαλού παίζει…)

Τι πρέπει να κάνει λοιπόν τώρα η ελληνική κυβέρνηση; Κατά τη γνώμη μου δεν έχει πλέον περιθώρια ελιγμών. Η κρίση που έχει ξεσπάσει στο εσωτερικό της Ευρώπης με αφορμή το “ελληνικό ζήτημα” θα πρέπει οπωσδήποτε να λυθεί έστω και με ακραίο τρόπο γιατί δεν επιτρέπεται να μην λυθεί: η “χειροβομβίδα” θα πρέπει να ασφαλιστεί ξανά και να μείνει μακριά από τα λάθος χέρια…

Η ελληνική κυβέρνηση θα πρέπει να διατυπώσει “χτες” με σαφήνεια την πρότασή της για τη νέα δανειακή συμφωνία που θα αντικαθιστά το υπάρχον Μνημόνιο προκειμένου να υπάρχει βάση διαπραγμάτευσης. Εδώ που έφτασαν τα πράγματα όμως, ο μόνος τρόπος για να οδηγηθούν οι Ευρωπαίοι σε διαπραγμάτευση είναι να φτάσει η ελληνική κυβέρνηση την αντιπαράθεση στα άκρα. Και να την παρατείνει έως ότου οι Γερμανοί συνειδητοποιήσουν πως κινδυνεύουν να μπουν σε έναν νέο – παλιά μου τέχνη κόσκινο – “πόλεμο φθοράς” από τον οποίο θα βγουν χαμένοι.

Έχει τεράστια ευθύνη η ελληνική κυβέρνηση που τα πράγματα δεν εξελίχθηκαν ομαλότερα – και μπορούσαν, αρκεί να ήταν πιο σοβαρά προετοιμασμένη. Τη δεδομένη στιγμή ωστόσο θα είναι ακόμη μεγαλύτερο λάθος να κάνει πίσω. Ούτε από “ηρωισμό” ούτε από γινάτι, μα από την υποχρέωσή της – έλεος πια! – να κάνει επιτέλους τη δουλειά της σωστά…


(1) Διαπραγμάτευση γίνεται μόνο επί συγκεκριμένων προτάσεων. Μιας κι η ανεπίτρεπτα “χαλαρή” ελληνική κυβέρνηση έχει να παρουσιάσει ακόμη κι ετούτη εδώ την ώρα μόνο “δέσμες ιδεών”, έχουμε ακόμη – απλά – διαβουλεύσεις. Είναι τόσο αστείο και τραγικό συνάμα όσο ακούγεται.

(2) “Two things are infinite: the universe and human stupidity; and I’m not sure about the universe.”

(3) Και δεν αναφέρομαι σε μονάδες όπως λ.χ. ο Τσακαλώτος ή ακόμη κι ο Βαρουφάκης, αλλά στο σύνολο των συντελεστών και την ομαδική τους παρουσία.

Advertisements

Leave a comment

Filed under Άποψη, Ελληνικά

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s